Maatschap Orthopedie Gelre Ziekenhuis Apeldoorn
Honderd extra knie- en heupoperaties. Dat resultaat wilden de orthopaeden in Apeldoorn in elk geval behalen met het project ‘staan en gaan’. Inmiddels zijn er al 181 extra operaties volgens de nieuwe formule uitgevoerd, en kunnen wekelijks vier of vijf extra patiënten binnen een week met een nieuwe knie of heup naar huis. Dat is gemiddeld drie tot vijf dagen eerder dan na een gewone knie- of heupoperatie.
De ‘staan en gaan’ formule is in 2002 door de orthopaeden uitgeprobeerd in Spanje, waar zij met de patiënten naar toe vlogen om vervolgens een knieof heupoperatie uit te voeren. In Apeldoorn was gewoonweg geen capaciteit, in verband met een tekort aan OK-personeel. “Daardoor ontstonden er lange wachttijden. Een probleem voor patiënten, maar ook voor het ziekenhuis. Want je loopt het risico dat patiënten naar elders gaan, omdat ze het wachten beu zijn. We hebben er toen op aangedrongen naar andere oplossingen te zoeken”, vertelt orthopaedisch chirurg en initiatiefnemer Eric Breemans.
Contact met lotgenoten
De resultaten in Spanje waren goed. Reden genoeg om de formule vanaf 20 januari 2003 in Apeldoorn te gaan toepassen en niet langer meer in Spanje. Sindsdien worden er elke week op dinsdag vier patiënten opgenomen en dezelfde dag geopereerd; zij krijgen dan een volledige nieuwe knie of heup. Door het inhuren van externe medewerkers is het probleem van de OK-capaciteit opgelost. Zaterdag verlaten de patiënten het ziekenhuis alweer. Na die tijd revalideren de mensen thuis, gemiddeld zo’n drie maanden, en bezoeken ze voor controle de polikliniek. Kenmerkend aan de formule is dat de vier patiënten een patiëntenkamer en huiskamer delen, waardoor zij als ‘lotgenoten’ nauw bij elkaar betrokken zijn en elkaar kunnen ondersteunen.
Actieve rol partners
De heer P.A. van Zuuk uit Apeldoorn (69 jaar) was de allereerste patiënt die volgens de ‘staan en gaan’ formule werd geopereerd. Hij kreeg een nieuwe knie. “Mijn vrouw en ik zijn sportief ingestelde mensen. Sinds 1994 had ik echter veel pijn, waardoor we bijvoorbeeld nog maar de helft van de normale afstanden konden fietsen. Mijn huisarts wees ons toen op de nieuwe werkwijze. Door de manier waarop hij erover vertelde kreeg ik er meteen vertrouwen in. We ontvingen van tevoren een documentatiemap waarin alles stond beschreven.” Onlangs is Van Zuuk ook aan zijn andere knie geholpen. Ook deze keer heeft zijn vrouw hem geassisteerd. Want dat is een ander kenmerk van formule: elke patiënt heeft een persoonlijke begeleider, meestal de partner of een zoon of dochter, die ook gedurende de opnamedagen (overdag) aanwezig is. Deze helpt de patiënt in het ziekenhuis en thuis bij de revalidatie. Dat betekent wel dat deze ‘coach’, zoals de begeleider ook wel wordt genoemd, in goede conditie moet zijn en tijd moet hebben. Maar volgens Breemans is dat tot nog toe geen probleem geweest. “We kunnen ook een beroep doen op Verpleeghuis Randerode, dat een reactiveringsafdeling heeft.”
Tevreden
De heer van Zuuk kijkt tevreden terug. “De stemming in onze groep was zo! Van Zuuk doet zijn duim omhoog. “Iedereen zat in hetzelfde schuitje, waardoor je veel met elkaar bespreekt. We hebben ook veel gelachen, dat hoort erbij. Dokter Breemans kwam elke dag wel even kijken. Hij was beide keren mijn chirurg. Op zijn tijd maakte hij een grapje en de sfeer was goed. Dat soort dingen kan ik wel waarderen.” Breemans is trots op het succes van de formule. “Mensen kunnen weer dingen gaan ondernemen. Hun kwaliteit van leven is verhoogd en daar draait het uiteindelijk om. Ik hoop dan ook dat we voldoende financiën behouden, of liever nog; kunnen uitbreiden.”